การแจกแจงกระบวนการ CT และ EF ของกิจกรรมสร้างจิตสำนึกด้านการพนันในเด็กวัยอนุบาล

ลำดับการคิด (CT) กิจกรรม กระบวนการคิด
เชิงตำนวณ (CT)
กระบวนการพัฒนา EF

Sensory Sensing

unplugged
มนุษย์ไม้บล็อกHuman block
  1. แจกแจงประเภทของอวัยวะ ตำแหน่งของอวัยวะ (Decomposing)
  2. เริ่มตระหนักว่าอวัยวะของแต่ละคนมีสิ่งที่เหมือนกันและสิ่งที่แตกต่างกัน (Pattern Recognition)
  3. ลำดับขั้นตอนในการวางแผนการเลือกขนาดไม้บล็อกให้เหมาะกับลักษณะของร่างกาย (Algorithms)
  4. ลำดับขั้นตอนและแบ่งหน้าที่ในการจัดเรียงไม้บล็อก (Algorithms)
  5. สรุปความคิดเห็นว่าสร้างไม้บล็อกได้สำเร็จเพราะอะไร มีปัจจัยอะไรทำให้สำเร็จ (Abstraction)
  1. รู้จักชื่ออวัยวะต่างๆ ของร่างกาย (Working Memory)
  2. คนนอน รู้จักรอคอย อดทนกำกับร่างกายให้ไม่ขยับเพื่อให้เพื่อทำงานจนเสร็จ (Inhibitory Control)
  3. คนวางฝึกที่จะกำกับร่างกายในการวางไม้บล็อกโดยไม่ทำให้เพื่อนเจ็บและไม่ทำให้ไม้บล็อกล้ม (Inhibitory Control)
  4. วางแผนการคัดเลือกไม้บล็อก เพื่อให้เพียงพอต่อการวางตามตำแหน่งของร่างกายให้ได้สัดส่วนตามความเหมาะสมของลักษณะของอวัยวะ (Cognitive Flexibility)
วาดรูปด้วยเท้า
  1. รับรู้ว่าถ้าจะวาดรูปด้วยเท้าให้เป็นรูปร่างที่ต้องการ ต้องทำร่างกายแบบไหน เคลื่อนไหวร่างกายแบบใด (Decomposing) และหาจุดร่วมของวิธีการวาดจากการสังเกตจากเพื่อน (Pattern Recognition) 
  2. การปฏิบัติตามขั้นตอนการวาดให้ครบ (Algorithms)
  3. การสรุปความสำเร็จที่ได้ (Abstraction)
  1. การกำกับร่างกายที่จะวาดรูปด้วยเท้าให้สำเร็จ (Inhibitory Control)
  2. มุ่งมั่นที่จะวาดให้สำเร็จได้ด้วยตนเอง (Inhibitory Control)
  3. ไวต่อการเปลี่ยนแปลงวิธีการในการวาดให้ได้ภาพตามต้องการ (Cognitive Flexibility)
ฟองสบู่ยักษ์
  1. รับรู้ว่าถ้าจะทำฟองสบู่ให้ใหญ่และคงทน ต้องทำร่างกายแบบไหน เคลื่อนไหวร่างกายแบบใด (Decomposing) และหาจุดร่วมของวิธีการสร้างฟองจากการสังเกตจากเพื่อน (Pattern Recognition) เช่น
  2. การปฏิบัติตามขั้นตอนการทำฟองสบู่ให้ครบ (Algorithms)
  3. การสรุปความสำเร็จที่ได้ (Abstraction)
  1. การอดทนรอคอยที่จะสร้างฟองสบู่ให้สำเร็จ (Inhibitory Control)
  2. มุ่งมั่นที่จะสร้างฟองสบู่ให้สำเร็จได้ด้วยตนเอง (Inhibitory Control)
  3. ไวต่อการเปลี่ยนแปลงขณะทำฟองสบู่ ปรับวิธีการในการทำเพื่อไปสู่การทำฟองให้ได้ขนาดใหญ่ให้สำเร็จ (Cognitive Flexibility)
มุมทำขนม Choc Ball
  1. แจกแจงได้ว่าถ้าจะทำขนม Choc Ball จะต้องใช้เครื่องปรุงอะไร ใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง (Decomposing)
  2. รับรู้ขนมด้วยการรับรู้แบบต่าง ๆ (Decomposing) และหาจุดร่วมของการเปลี่ยนแปลงที่พบ (Pattern Recognition)เช่น
    ตา: เห็นสี และการเปลี่ยนแปลงของสี
    จมูก: ได้กลิ่น
    สัมผัส: เห็นการเปลี่ยนแปลงของผิวสัมผัสเมื่อจัดกระทำกับขนมด้วยกริยาอาหารแบบต่าง ๆ เช่น
    • เมื่อทุบแคร็กเกอร์ทำให้แคร็กเกอร์แหลก
    • เมื่อเขย่าแคร็กเกอร์กับผงโอวัลตินทำให้แคร็กเกอร์เปลี่ยนสี
    • เมื่อบีบนมข้นหวานในแคร็กเกอร์ทำให้มันเหลว แล้วปั้นแคร็กเกอร์ให้เป็นก้อน
  3. การปฏิบัติตามขั้นตอนการทำขนมให้ครบ (Algorithms)
  4. การสรุปความสำเร็จที่ได้ (Abstraction)
  1. การอดทนรอคอยที่จะไม่ชิม (สู้กับสิ่งที่ล่อใจ) จนกว่าจะตกแต่งขนมเสร็จ (Inhibitory Control)
  2. มุ่งมั่นทำขนมเพื่อทำงานให้สำเร็จได้ด้วยตนเอง (Inhibitory Control)
  3. ไวต่อการเปลี่ยนแปลงขณะทำขนม ปรับวิธีการในการทำขนมเพื่อไปสู่การทำขนมให้สำเร็จ (Cognitive Flexibility)

Rational Sensing

Tinkering
มุมปลอดภัย (บ้าน โรงเรียน ตำรวจ โรงพยาบาล)
  1. แจกแจงการความแตกต่างของมุมที่เล่นกับสิ่งที่ควรเป็นในชีวิตจริงจากการสังเกต (Decomposing)
  2. หาจุดร่วมจากความคิดของเด็กแต่ละคนว่าในมุมนั้นมีความเหมือนต่างอย่างไร
    (Pattern Recognition) 
    จากการเห็น: สะอาด-สกปรก/ เป็นระเบียบ-รก
  3. สรุปทำอย่างไร เราจะปลอดภัย เพราะอะไร (Abstraction)
  4. ลำดับวิธีการแก้ปัญหาทำอย่างไรจะปลอดภัย (Algorithms)
  1. ทดสอบความสามารถทางร่างกายของตนเองผ่านอุปสรรคแบบต่าง ๆ ท้าทายการประสานสัมพันธ์ร่างกายที่ซับซ้อน (Inhibitory Control) 
  2. ใช้หลักเหตุและผล การทำนายผลที่จะตามมา จากความรู้เดิมว่ามุมที่เป็นระเบียบปลอดภัยน่าจะเป็นอย่างไร ไตร่ตรองทั้งเรื่องบวกและลบที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่พบในมุม (Working Memory)
  3. สะท้อนวิธีการกำกับตนเอง โดยเฉพาะให้เล่าถึงข้อจำกัดของตนในการจัดการมุมให้ปลอดภัย (Working Memory)
  4. ฝึก ตัดสินใจ และตอบสนองแก้ไขอย่างรวดเร็วตามเงื่อนไขแบบต่างๆ (Cognitive Flexibility)

Bonding

Remixing
การปฏิเสธปีศาจไม่เล่นพนัน
แยกแยะข้อดีข้อเสียถ้าจะเล่นเกมกับปีศาจพนัน เงินที่หามาได้จะมีเหลือสำหรับไปซื้ออุปกรณ์รณรงค์ในวันสุดท้าย หรือไม่ถ้าไปเล่นพนัน (Decomposing)
  1. คิดทบทวนจากสิ่งที่เรียนรู้มาว่าถ้าเล่นพนันจะดีหรือไม่มีข้อดีข้อเสียอย่างไร (Working Memory)
  2. ควบคุมตนเองไม้ให้ไปเล่นเกมกับปีศาจพนัน (Inhibitory Control)
  3. รู้วิธีปฏิเสธปีศาจที่มาชวนให้เล่นพนัน (Cognitive Flexibility)
การเล่นเป็นคุณหมอ
  1. แจกแจงอาการของคนเจ็บว่าเป็นอะไร บาดเจ็บที่ไหน เจ็บกี่คน และควรใช้อุปกรณ์อะไรในการรักษา (Decomposing)
  2. ร่วมกันคิดกับเพื่อนว่าจะรักษาอย่างไร ตนเองช่วยเบื้องต้นหรือไม่ หรือควรจะโทรเรียก 1669 (Pattern Recognition)
  3. ลำดับขั้นตอนในการช่วยเหลือผู้ป่วย (Algorithms)
  1. ทบทวนความรู้วิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่เรียนจากคุณหมอมาใช้ปฐมพยาบาลคนเจ็บในสถานการณ์ไม่คาดฝัน (Working Memory)
  2. มุ่งมั่น ยอมเหนื่อย ลำบากเพื่อช่วยเหลือคนอื่นให้สำเร็จ (Inhibitory Control)
  3. ไวต่อสถานการณ์รอบด้านและแก้ปัญหาได้ทันท่วงที ปรับวิกฤติให้เป็นโอกาสในการแก้ปัญหา (Cognitive Flexibility)
Making
การออกแบบการนำเสนองานผ่าน ละคร นิทาน
  1. แจกแจงความคิด วางแผนการทำละคร แจกแจงว่าต้องใช้อุปกรณ์อะไรบ้างจากเงินที่ได้มา จะนำไปซื้ออะไรบ้าง และถ้าเงินไม่พอจะแก้ปัญหาอะไร (Decomposing)
  2. หาจุดร่วมความคิดร่วมกับเพื่อนว่าจะคิดวิธีการนำเสนอการแก้ปัญหาผ่านการนำเสนอแบบไหน ใช้สื่ออะไรบ้าง (Pattern Recognition)
  3. สรุปรูปแบบ (Abstraction)
  4. ลำดับวิธีการนำเสนองาน (Algorithms)
  1. ทบทวนสิ่งที่เรียนรู้ (Working Memory)
  2. คิดวิธีการใหม่ ๆ ในการออกแบบวิธีการรณรงค์ (Cognitive Flexibility)
  3. ปรับวิธีการร่วมกับเพื่อน เพื่อทำงานให้สำเร็จ (Cognitive Flexibility)